ФІНАНСОВО-ЕКОНОМІЧНІ АСПЕКТИ ІНДУСТРІЇ ПРОФЕСІЙНОГО ФУТБОЛУ: АНАЛІЗ ТЕНДЕНЦІЙ І ПЕРСПЕКТИВИ РОЗВИТКУ

Main Article Content

В. Рейкін

Анотація

Аннотація. Мета дослідження — аналіз фінансово-економічних аспектів та оцінка сучасних тенденцій і перспектив розвитку індустрії професійного футболу як самостійного академічного напряму.


У процесі дослідження використовувались такі загальнонаукові та прикладні методи дослідження: аналіз і порівняння — для визначення основних трендів розвитку топ-клубів професійного футболу в умовах глобалізації; узагальнення — для встановлення впливу інституційних факторів на економічні результати функціонування футбольних клубів; експертні оцінки — для визначення ринкової вартості футболістів на світовому трансфертному ринку; абстрактно-логічні методи — для теоретичного узагальнення отриманих результатів, прогнозування перспектив розвитку європейського професійного футболу і формулювання висновків із проведеного дослідження.


Присвячено аналізові фінансово-економічних результатів функціонування європейских футбольних топ-клубів у докризовий період, спричинений COVID-19. Закцентовано увагу на дуалістичному походженні сучасного професійного футболу, що поєднує спортивну і комерційну складові. Проналізовано вплив «справи Босмана» і правила «фінансового фейр-плей» на розвиток індустрії професійного футболу в умовах глобалізації. Також аналізуються джерела і структура доходів футбольних топ-клубів. Основна увага сконцентрована на європейському футболі, в якому сучасні тенденції розвитку виявляються найбільш чітко. Джерелом інформації послужили щорічні звіти аудиторських фірм, спеціалізованіх аналітичних лабораторій і дані FIFA.


Унаслідок глобалізаційних процесів спрогнозовано створення повноцінного чемпіонату «SuperLeague» із топ-клубів з найбільшими фінансовими можливостями, а також виникнення явища поліцентризму у світовій футбольній індустрії. Сформульовані прогнозні сценарії перспектив футбольної індустрії щодо обґрунтування фінансово-економічних аспектів функціонування клубів і трансфертного ринку гравців можуть бути використані в подальшому у практичній діяльності для оцінки потенціалу і формулювання стратегій розвитку професійних футбольних ліг та клубів.


Ключові слова: «фінансовий фейр-плей», індустрія футболу, трансферти, капіталізація, інвестиції, «справа Босмана».


Формул: 0; рис.: 6; табл.: 0; бібл.: 29.

Article Details

Посилання

Global № 1. Business Data Platform. (n. d.). Statista. Retrieved from https://www.statista.com/statistics/1087391/global-sports-market-size.

FIFA. (n. d.). Financial Report 2018. Retrieved from https://resources.fifa.com/image/upload/xzshsoe2ayttyquuxhq0.pdf.

Zajceva, I. A. (2015). Sport glazami ekonomista: obzor sovremennogo sostoyaniya predmeta [Sport through the eyes of an economist: an overview of the current state of the subject]. Voprosy ekonomiki — Economic Issues, 11, 100—119. doi:10.32609/0042-8736-2015-11-100-119 [in Russian].

Special Issue «Sports Finance». (2015). International Journal Financial Studies. Louisiana, USA: Louisiana State University.

Deloitte Sports Business Group. (2020, January). Football Money Legue. Eye on the prize. Retrieved from https://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/annual-review-of-football-finance.html.

CIES Football Observatory. (n. d.). Retrieved from https://football-observatory.com/IMG/sites/mr/mr47/en.

Andreff, W. (2016). Francuzskij professional’nyj futbol v evropejskom kontekste: naskol’ko veliki otlichiya? [French professional football in a European context: how big are the differences?]. Ekonomicheskaya politika — Economic Policy, Vol. 11, 3, 108—137 [in Russian].

Andreff, W. (2010). Why tax international athlete migration? The «Coubertobin» tax in a context of financial crisis. Handbook on Sport and Migration. Abingdon: Routledge.

Aglietta, M., Andreff, W., & Drut, B. (2008). Bourse et Football. Revue d’Economie Politique, Vol. 118, 2, 255—296.

Peeters, T., & Szymanski, S. (2014). Financial fair play in European football. Economic Policy, Vol. 29, 78, 343—390.

Hall, S., Szymanski S., & Zimbalist, A. (2002). Testing causality between team performance and payroll: The cases of Major League Baseball and English soccer. Journal of Sports Economics, Vol. 3, 2, 149—168.

Maennig, W., & Allmers, S. (2009). Economic impacts of the FIFA Soccer World Cups in France 1998, Germany 2006 and outlook for South Africa 2010. Eastern Economic Journal, Vol. 35, 500—519.

Maennig, W., & Du Plessis, S. (2007). World Cup 2010: South African Economic Perspectives and Policy Challenges Informed by the Experience of Germany 2006. Contemporary Economic Policy, Vol. 25, 4, 578—590. doi:10.1111/j.1465-7287.2007.00074.x.

Petrunin, Yu. Yu. (2010). Analiz futbol’noj rezul’tativnosti: ot klassicheskih metodov k nejrosetevym [Analysis of football performance: from classical to neural network methods]. Nejrokomp’yutery: razrabotka, primenenie — Neurocomputers: development, application, 8, 54—62 [in Russian].

Volik, S. V., & Mulik, V. V. (2014). Formuvannia imidzhu futbolnykh klubiv Ukrainy [Formation of Ukrainian football clubs image]. Slobozhanskyi naukovo-sportyvnyi visnyk — Slobozhansk scientific and sports bulletin, 2 (40), 57—60 [in Ukrainian].

Ostroverkh, S. (2012). Brend futbolnoho klubu v systemi sportyvnoho marketynhu [Brand of a football club in the system of sports marketing]. Visnyk NTU Kharkivskoho politekhnichnoho instytutu — Bulletin of NTU Kharkiv Polytechnic Institute, 6, 121—217 [in Ukrainian].

Filippov, V. Yu., & Borysenko, A. S. (2017). Ekonomichna dyversyfikatsiia, yak trendovyi element stratehichnoho upravlinnia diialnosti ukrainskykh futbolnykh klubiv [Economic diversification as a trend element of strategic management of Ukrainian football clubs]. Ekonomika: realii chasu — Economics: realities of time, 5 (33), 24—30 [in Ukrainian].

FIFA. (2020, June). Regulations on the status and transfer of players.

Gubajdullina, F. (2018). Global’nye tendencii v mirovom futbole: vzglyad ekonomista [Global trends in world football: an economist’s view]. Journal of International Economic Affairs, 3 (July — September), 500—516 [in Russian].

Football site «Transfermarkt». (n. d.). Retrieved from https://www.transfermarkt.com/statistik/transferrekorde.

Burnij, V. (n. d.). Kak kapitalizm ubivaiet sport: futbolnyi rynok [How capitalism is killing sports: football market]. Retrieved from https://commons.com.ua/uk/kak-kapitalizm-ubivaet-sport [in Russian].

The Business of Soccer. (n. d.). Forbes. Retrieved from https://www.forbes.com/soccer-valuations/list.

Sports Business Group. (2016, January). Top of the table Football Money League. Retrieved from https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/uk/Documents/sports-business-group/uk-deloitte-sport-football-money-league-2016.pdf.

Sports Business Group. (2017, January). Planet Football. Football Money League. Retrieved from https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/uk/Documents/sports-business-group/deloitte-uk-sport-football-money-league-2017.pdf.

Sports Business Group. (2018, January). Rising stars. Football Money League. Retrieved from https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/uk/Documents/sports-business-group/deloitte-uk-sbg-dfml2018.pdf.

Sports Business Group. (2019, January). Bullseye Football Money League. Retrieved from https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/uk/Documents/sports-business-group/deloitte-uk-deloitte-football-money-league-2019.pdf.

UEFA: Ofitsiinyi sait. (n. d.). Ckhema rozpodilu dokhodiv v Yevrokubkakh [Income distribution scheme in Eurocups]. Retrieved from http://ru.uefa.org/stakeholders/clubs/news/newsid=2229949.html [in Ukrainian].

KPMG Sports Advisory Practice. (2020, January). The European Champions Report 2020. Retrieved from https://www.footballbenchmark.com/library/the_european_champions_report_2020

UEFA. (2012). Club Licensing and Financial Fair Play Regulations. Retrieved from http://ru.uefa.org/MultimediaFiles/Download/Tech/uefaorg/General/01/80/54/10/1805410_DOWNLOAD.pdf